Bir yapay zeka yol haritasında ne olmalı, ne olmamalı?

Yol haritası slaytının üst kısmında çeyrekler, kutularda da teknolojiler var: bir veri platformu, bir model platformu, bir sohbet robotu, ajanlar. İkinci gözden geçirmeye gelindiğinde kutuların çoğu sağa kaymıştır ve iş tarafında neyin değiştiğini kimse söyleyemez.

İşe yarar bir yapay zeka yol haritası ise iş akışlarından oluşan bir sıralamadır. Her iş akışının bir sahibi, bir başlangıç ölçümü ve bir devam/dur kararı vardır; hepsi takvim çeyreklerine göre değil, şimdi, sonra ve daha sonra diye dizilir. Teknoloji yalnızca bir iş akışı ona ihtiyaç duyduğunda devreye girer.

Yapay zeka yol haritaları neden bu kadar çabuk eskir?

Çünkü en hızlı değişen kısmı planlarlar. Modeller, platformlar ve tedarikçilerin sunduğu özellikler her plandan hızlı değişir; bu yüzden onların etrafında kurulan bir yol haritası sunulduğu gün eskimiştir. Başka alışkanlıklar da durumu kötüleştirir:

• başlangıç ölçümü ya da değerlendirme gibi bir kanıt yokken tarih sözü verilir;
• kutuların sahibi yoktur; kaydıklarında kimse hesap vermez;
• altyapı, kullanıcısı olmayan projeler olarak planlanır;
• hiçbir şeyin karar noktası yoktur; dolayısıyla hiçbir şey durmaz. Yalnızca sağa kayar.

Şunları dışarıda bırakın: model ve tedarikçi adlarını, kimsenin ölçmediği işler için tarihleri, sahibi olmayan satırları ve kullanıcısı olmayan platformları. Bunların yeri mimari notları, sözleşmeler ve bekleme listesidir; yönetimin yön verirken baktığı sayfa değil.

Yol haritasının bir satırında ne olmalı?

Tek bir iş akışı ve altı alan. Bu yapay zeka yol haritası şablonunun her satırı şöyle kurulur:

İş akışını teknoloji olarak değil, iş olarak yazın. “Satın alma için üretken yapay zeka” bir temadır. “Planlama ekibi için ortak posta kutusundaki tedarikçi teyitlerini okumak, tarihleri ve miktarları açık siparişlerle karşılaştırmak” ise bir satırdır. Sahip bir departman değil, bir kişidir.

Boş alanı olan bir satır “şimdi” için hazır değildir. Sahibi olmayan bir satır da “daha sonra”dan çıkamaz.

Neden tarih yerine şimdi, sonra ve daha sonra?

Şimdi, sahibi ve bütçesi ayrılmış bir adımı olan, devam eden işleri içerir; örneğin bir Keşif Çalışması ya da bir pilot. Sonra, elemeden geçmiş ve kapasite ya da tek bir bağımlılık bekleyen iş akışlarını içerir. Daha sonra ise önce bir şeye ihtiyaç duyan fikirleri içerir: bir sahip, veri erişimi ya da bir süreç düzeltmesi.

Satırlar bir çeyrek bittiğinde değil, kanıt geldiğinde yer değiştirir. Bu, taahhütten kaçmanın bir yolu değildir. Devam eden adımın planlanmış bir bitişi, karar noktasının da bir tarihi vardır. Bıraktığınız tek şey, kimsenin ölçmediği işler için tarih sözü vermektir; kaymalar da tam olarak buradan doğar.

Yönetim “ne zaman?” diye sorduğunda bir sonraki karar noktasının tarihini ve “daha sonra”daki her satırın beklediği koşulu söyleyin. Bu yanıt bir çeyrek vermekten daha dürüsttür ve kontrol etmesi daha kolaydır. “Şimdi”yi kısa tutun: iş akışlarının sahibi olan her ekip için en fazla iki üç satır. Çünkü her satır bir süreç sahibinin zamanını tüketir.

Devam/dur kararları nereye konmalı?

Para ya da insan kaynağı ayrılmadan önceki her noktaya:

1. Keşiften sonra: bir başlangıç ölçümü, bir sahip ve erişilebilir veri var mı? Pilota geçin ya da durun.
2. Pilottan sonra: kabul kriterleri hem değerlendirme setinde hem de canlı vakalarda karşılandı mı? Canlıya geçin, sınırlarla geçin ya da durun.
3. Canlıdaki ilk aylardan sonra: değer, başlangıç ölçümüne göre korunuyor mu? Daha fazla ekibe yayın ya da bekletin.

Bu, nasıl çalıştığımızın ritmidir: her adım ya ilerlemek için kanıtla ya da ilerlememek için net bir nedenle biter.

Yol haritası nedenini kaydettiği sürece, bir karar noktasında durmak da ilerlemedir.

Nedeni satıra yazın ve görünür bırakın. “Durduruldu: inceleme süresi eşiğin üzerinde kaldı” notu, bir sonraki ekibi aynı pilotu yeniden yapmaktan kurtarır.

Ortak altyapı nereye oturur?

Veri erişimi, değerlendirme pratiği, güvenlik incelemesi ve eğitim gerçek işlerdir ve yol haritasında yer almalıdır. Her birini ona ihtiyaç duyan iş akışlarına bağlayın: “veri platformu, 1. faz” değil, “politika kütüphanesine erişim; 2. ve 6. satırlar için gerekli”.

Hiçbir iş akışı kullanmadan kurulan bir altyapı, hayali ihtiyaçlar için kurulmuştur. Onu ihtiyaç duyan ilk iş akışı için kurun, ikinci iş akışı aynı şeye ihtiyaç duyduğunda genelleştirin. Kullanılan bir veri ve yapay zeka altyapısı ile kullanıcı bekleyen bir platform arasındaki fark budur. Eğitim de aynı kurala uyar: 1. satırdaki inceleyicilerin şirket çapında genel bir yapay zeka kursuna değil, o satırın pilotundan önce verilecek bir eğitime ihtiyacı vardır.

Tek sayfalık bir yol haritası neye benzer?

Bir distribütör için temsili bir yol haritası ele alalım. İş akışları, sahipler ve karar noktaları bu örnek için kurgulanmıştır.

Sayfanın neleri dışarıda bıraktığına dikkat edin: model adı yok, çeyrek yok, platform yok. Her bağımlılığın bir kullanıcısı var. Politika kütüphanesi iki satırda geçiyor; bu yüzden bir kez ve ilk ihtiyaç duyan satır için kuruluyor. Tablonun altında bir satır daha var: Keşif karar noktasında durduruldu: fatura sorguları için sohbet robotu. Hacim bir sistemi karşılamayacak kadar düşük; tedarikçi portalındaki bir sayfa aynı soruları yanıtlıyor.

Yol haritası ne sıklıkla değişmeli?

İçeriği her karar noktasında değişir; biçimi ise neredeyse hiç. Sayfanın tamamını her çeyrek, ilk plana göre değil ölçülen sonuçlara göre gözden geçirin: Hangi karar noktaları geçildi, hangi satırlar neden durdu, başlangıç ölçümleri ve pilotlar ne gösterdi? Satırları buna göre şimdi, sonra ve daha sonra arasında taşıyın; yeni fikirleri yalnızca önceliklendirme matrisinden geçirerek alın. Portföyün sahibi, çoğu zaman küçük bir merkezi ekip, sayfayı güncel tutar; her süreç sahibi de kendi satırını dürüst tutar. İki gözden geçirme boyunca “sonra”da bekleyen satırlara dikkat edin: ya bağımlılığın kendi sahibine ihtiyacı vardır ya da satırın yeri yeniden “daha sonra”dır.

Boş alanlar size ne söyler?

Mevcut yol haritanızı iş akışı satırları olarak yeniden yazın ve altı alanı doldurun. Boş kalan alanlar asıl planınızdır. Yapay zeka stratejisi ve keşif kapsamındaki bir Keşif Çalışması, gerçek bir başlangıç ölçümüne dayanan, kapsamı belli bir yol haritası ve net bir devam/dur kararıyla biter.